Kazimierz Pulaski i Savannah

Po upadku Konfederacji Barskiej, Kazimierz Pulaski musial emigrowac z kraju. Po kilku latach tulaczki po europejskich krajach, w 1777 roku za namowa Benjamina Franklina, dotarl do Stanow Zjednoczonych i tam w latach 1777-1779 walczyl w szeregach armii Jerzego Waszyngtona w wojnie o niepodleglosc tego kraju.

Ostatnia jego walka byla bitwa o oblezone miasto Savannah. W wyniku odniesionych w niej ran zmarl 11 pazdziernika 1779 roku.

Kazimierz Pulaski stworzyl pierwszy w Stanach oddzial kawalerii. Dlatego tez nazywany jest ojcem kawalerii amerykanskiej. General, bohater wojny o niepodleglosc. W 2009 roku kongres Stanow Zjednoczonych przyznal mu honorowe obywatelstwo.  11 pazdziernika kazdego roku obchodzony jest Dzien Pamieci Generala Pulaskiego (General Pulaski Memorial Day). 

W Savannah, podobnie jak w calych Stanach, jest kilka miejsc upamietniajacych naszego rodaka. Jego imie nosi Fort Pulaski - zabytkowy fort znajdujacy sie na wyspie Cockspur. Jest tez park - Pulaski Square oraz  pomnik - Pulaski Monument.

O niezwykle ciekawej historii, dotyczacej doczesnych szczatkow Kazimierza Pulaskiego i miejsca jego pochowku napisze innym razem... 

Symbol dumy i odwagi narodu polskiego :)

Niedaleko Metropolitan Museum, w nowojorskim Central Parku stoi ogromny pomnik polskiego krola Wladyslawa Jagielly.

Rzezba odlana z brazu, autorstwa Stanislawa Kazimierza Ostrowskiego, wystawiana byla w 1939 roku w Nowym Jorku. Odbywala sie tu jedna z najwiekszych wystaw swiatowych, nazywana The World of Tomorrow, uroczyscie otwarta 30 kwietnia 1939 roku przez prezydenta Roosevelta. Pomnik stal wowczas przed wejsciem do pawilonu polskiego.
Po wybuchu II wojny swiatowej, polskie dziela sztuki prezentowane na wystawie, zostaly przewiezione do Muzeum Polskiego w Chicago, natomiast Wladyslaw Jagiello pozostal w Nowym Jorku... Prawdopodobnie ze wzgledu na swoje rozmiary... W lipcu 1945 roku Komitet Pomnika Krola Jagielly, majac poparcie rzadu RP na uchodztwie, podarowal rzezbe miastu Nowy Jork. Umieszczono ja w Central Parku... Jako "symbol dumy i odwagi narodu polskiego"... W odslonieciu pomnika uczestniczyl m.in. ostatni konsul II RP Kazimierz Krasicki.
Rzezba stoi na czterometrowym cokole, na ktorym wyryte sa dokonania i zaslugi krola Wladyslawa Jagielly. Po obydwu stronach postumentu znajduja sie napisy "Poland".
Od 2000 r. nowojorska Polonia spotyka sie pod pomnikiem na sniadaniu wielkanocnym... A w lipcu tego roku bardzo uroczyscie obchodzono tutaj 600-lecie bitwy pod Grunwaldem.

Nowy Jork, 6 Aleja, 57 Ulica...

Ignacy Paderewski po raz ostatni przyjechal do Nowego Jorku 6 listopada 1940 roku. Jak zwykle zatrzymal sie w hotelu Gotham, przy 5 Aleji, 55 Ulicy. Po kilku tygodniach, ze wzgledow finansowych, przeniosl sie do tanszego hotelu Buckingham, znajdujacego sie na rogu 6 Aleji i 57 Ulicy. Tutaj, w niedziele 29 czerwca 1941 roku zmarl, z powodu zapalenia pluc...

Obok wejscia do hotelu Buckingham wisi wykonana w brazie tablica z nastepujacym tekstem:
" Hotel Buckingham byl ostatnim miejscem pobytu Ignacego Jana Paderewskiego, pierwszego premiera Polski, wielkiego pianisty, kompozytora i przyjaciela szesciu amerykanskich prezydentow, ktorego patriotyczne wysilki spowodowaly odzyskanie przez Polske niepodleglosci, po I wojnie swiatowej.
Paderewski zadebiutowal w Carnegie Hall, podczas swojego pierwszego tournee, 17 listopada 1891 r. i do smierci 29 czerwca 1941 r., wnosil znaczacy wklad w zycie kulturalne Nowego Jorku."

Serce Ignacego Paderewskiego

Ignacy Paderewski (1860-1941) - wirtuoz i kompozytor, maz stanu, polityk i dyplomata, dzialacz niepodleglosciowy i filantrop. Jedna z najwybitniejszych i najwazniejszych postaci w historii Polski, a takze najbardziej znanych i rozpoznawalnych na swiecie. Jego zywot dla wielu byl zrodlem nadziei, otuchy i madrosci. Z woli historii stal sie takze duma Polonii Amerykanskiej.
Po raz ostatni przyjechal do USA w 1940 r., jako emisariusz narodowy, aby mobilizowac na rzecz Polski opinie swiatowa i polonijna. Zmarl 29.06.1941 r. w Nowym Jorku, po wielu miesiacach wyczerpujacych juz dla starego czlowieka konferencji, przemowien, rozmow, debat i podrozy. Pochowany zostal z najwyzszymi amerykanskimi honorami na cmentarzu Arlington w Waszyngtonie. W 1992 roku, w 51 rocznice smierci cialo Ignacego Paderewskiego przewiezione zostalo do Polski i uroczyscie zlozone w Bazylice Archikatedralnej pw. Meczenstwa sw. Jana Chrzciciela w Warszawie.

Dlugo nikt nie wiedzial o sercu Paderewskiego. Nawet o tym, ze oddzielono je od ciala... W 1959 r. zupelnie niezwyklego odkrycia na nowojorskim cmentarzu Cypress Hill dokonal Henryk Archacki, wydawca, dziennikarz, grafik, dzialacz i milosnik Polonii. Na jednej z niszy mauzoleum widniala marmurowa plyta z nazwiskiem, imieniem oraz datami urodzin i smierci wielkiego Polaka.

Po ustaleniu faktow okazalo sie, ze tuz przed smiercia Ignacy Paderewski zostawil swojej siostrze Antoninie Wilkonskiej polecenie, aby cialo jego pochowano w wolnej Polsce, natomiast serce pozostawiono w Ameryce. Tak tez uczyniono. W zakladzie pogrzebowym Jana Smolenskiego usunieto serce, zabalsamowano je i czekano na dalsze dyspozycje. Tych nie bylo... Bowiem 4 miesiace po smierci Paderewskiego, umarla jego siostra... W grudniu 1945 r. wlasciciel zakladu podjal decyzje o umieszczeniu serca na cmentarzu Cypress Hill. Poniewaz sprawa nie zostala naglosniona, a w 1953 r. Jan Smolenski zmarl, nikt o niej nie wiedzial, az do owego odkrycia...
Jeszcze dlugi czas urna z sercem Paderewskiego pozostala w dawnym miejscu... Poszukiwano miejsca godnego i bliskiego sercu Polonii... Najdoskonalsza okazala sie - Amerykanska Czestochowa w Doylestown w Pensylwanii.
29 czerwca 1986 r. dobiegla kresu wedrowka serca wielkiego Polaka. Zlozone w urnie-plaskorzezbie, wykonanej przez rzezbiarza Andrzeja Pitynskiego, uroczyscie zostalo umieszczone na marmurowej scianie Narodowego Sanktuarium Matki Boskiej Czestochowskiej, duchowej stolicy Polonii... W Ameryce... Tak jak sobie zyczyl... W kraju, ktory pokochal...

Polonica w Katedrze sw. Patryka

W 1979 roku Jan Pawel II zlozyl wizyte w Katedrze sw. Patryka w Nowym Jorku, co upamietnia popiersie papieza, umieszczone przy wejsciu do swiatyni.

1 maja 2005 roku kardynal Edward Egan dokonal uroczystego poswiecenia kaplicy Matki Boskiej Czestochowskiej. Znajduja sie w niej takze wizerunki szesciu polskich swietych.

Polonica w Filadelfii

W czasie spacerow po Filadelfii, a takze poglebiania wiedzy o tym miescie, natknelam sie na kilka polskich sladow. :) Jednych sie spodziewalam, natomiast inne byly dla mnie mila niespodzianka. Nie wiem tez, czy jest to kompletna lista...

Polsko-Amerykanskie Centrum Kultury (Polish American Cultural Center and Museum)

W najstarszej dzielnicy Filadelfii, tuz obok najwazniejszych historycznych budowli i miejsc, znajduje sie muzeum, ktorego misja jest promocja i prezentacja polskiej historii i kultury. Maja tu swoje miejsce bohaterowie amerykanskiej wojny o niepodleglosc - Tadeusz Kosciuszko i Kazimierz Pulaski, a obok nich m.in. Mikolaj Kopernik, Fryderyk Chopin, Lech Walesa i Jan Pawel II.

Dom Tadeusza Kosciuszki (Thaddeus Kosciuszko National Memorial)Muzeum Narodowe Pamieci Tadeusza Kosciuszki, podniesione do rangi pomnika narodowego i wpisane do rejestru miejsc historycznych w USA. W domu tym przez kilka miesiecy na przelomie 1797/1798 roku mieszkal podczas ostatniego pobytu w USA Tadeusz Kosciuszko oraz Julian Ursyn Niemcewicz.

Pomnik Tadeusza Kosciuszki
W centrum miasta, w reprezentacyjnej aleji Benjamin Franklin Parkway, stoi odlany z brazu pomnik Tadeusza Kosciuszki, bohatera dwoch narodow. Autorem jego jest Marian Konieczny.

Pomnik ku czci Mikolaja Kopernika


Niedaleko od pomnika Kosciuszki znajduje sie inny polski akcent. Jest to pomnik poswiecony Mikolajowi Kopernikowi, a nieduzy plac, na ktorym stoi, nazwany jest Trojkatem Torunskim. :) Warto nadmienic, ze Torun jest miastem partnerskim Fladelfii.

Flaga
Naprzeciwko pomnika Kosciuszki, a wlasciwie, tak jakby pomiedzy "polskimi pomnikami" wisi bialo-czerwona flaga. :) Posrod wiezowcow wielkiego miasta, w dalekim kraju, powiewa sobie na wietrze...

Most Franklina
Projektantem i glownym inzynierem mostu byl Rudolf Modrzejewski (Ralph Modjeski). Konstrucja ta oddana zostala do uzytku w 1926 r. W 2007 r. niedaleko mostu odslonieto tablice pamiatkowa poswiecona Ralphowi Modjeskiemu, projektantowi kilkudziesieciu mostow w Ameryce Polnocnej.

Tablica upamietniajaca Jana Pawla II w Katedrze Sw. Piotra i Pawla
W 1979 r. podczas pielgrzymki do USA Jan Pawel II odwiedzil Filadelfie. W Katedrze sw. Piotra i Pawla znajduje sie tablica, upamietniajaca obecnosc Papieza Polaka w tym miejscu.

Park Pulaskiego.

Znalazlam informacje, ze znajduje sie w Filadelfii taki park. Niestety pogoda i czas swiateczny nie sprzyjaja poszukiwaniu tego miejsca. :) Wiec go nie widzialam...

Amerykanska Czestochowa

W niedziele wybralismy sie do Narodowego Sanktuarium Matki Boskiej Czestochowskiej w Doylestown w stanie Pensylwania. Jest to duchowa stolica Polonii, osrodek kultu maryjnego. Polozona jest na wzgorzu w lesistej okolicy Bucks County.
Poswiecenie jej odbylo sie w pazdzierniku 1966 r. przy udziale abpa Jana Krola z Filadelfii oraz owczesnego prezydenta Stanow Zjednoczonych L.B. Johnsona.
Zbudowana jest w stylu nowoczesnym. Jedna nawa, z ogromnymi witrazami po obu stronach, przedstawiajacymi historie Polski i Stanow Zjednoczonych, nad oltarzem obraz Matki Boskiej Czestochowskiej, wkomponowany w rzezbe przedstawiajaca Trojce Swieta. Sa tez kaplice, usytuowane w dolnym kosciele.
W przedsionku znajduje sie wiele pamiatkowych urn i tablic: m.in. urna z sercem Ignacego J. Paderewskiego, urna z ziemia z cmentarza Orlat Lwowskich, tablica Powstania Warszawskiego, tablica katynska.
W poblizu swiatyni jest cmentarz polonijny, gdzie znajduja sie takze groby polskich weteranow. Jest tez Dom Rekolekcyjny Ave Maria. Ostatnio oddano wiernym Stacje Rozancowe.

Sanktuarium polozone jest w przepieknej okolicy, wsrod wzgorz i lasow. Po raz pierwszy odkad jestem w Stanach slyszalam nieomal tylko jezyk polski. Przewaznie czysty i bez akcentu. Byc moze to sa ci Polacy, ktorzy nie nauczyli sie angielskiego, choc mieszkaja tu od wielu lat, a moze, chce w to wierzyc, bardzo dbaja o swoja mowe ojczysta...

Wielkie wrazenie zrobily na nas Stacje Rozancowe. Jest to ogromny ogrod, z licznymi alejkami, laweczkami i rzezbami przedstawiajacymi poszczegolne tajemnice rozanca. Mozna sie wyciszyc, oddac kontemplacji i modlitwie...