Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Wielcy Ludzie. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Wielcy Ludzie. Pokaż wszystkie posty

piątek, 27 września 2013

Pomnik Alberta Einsteina


Pomnik Alberta Einsteina w Waszyngtonie znajduje sie w poblizu Narodowej Akademii Nauk. Monumentalna postac naukowca w brazie wykonal rzezbiarz Robert Berks. Pomnik odsloniety zostal w 1979 roku. 
Siedzacy Einstein trzyma w rece kartki z trzema rownianiami, ktore sa najwazniejszymi jego osiagnieciami naukowymi - ogolna teoria wzglednosci, efekt fotoelektryczny i rownowaznosc materii i energii. Na podescie zapisane sa trzy jego mysli... 

Narodowa Akademia Nauk (ang. National Academy of Sciences, NAS) w Waszyngtonie.





środa, 7 sierpnia 2013

Kazimierz Pulaski i Savannah

Po upadku Konfederacji Barskiej, Kazimierz Pulaski musial emigrowac z kraju. Po kilku latach tulaczki po europejskich krajach, w 1777 roku za namowa Benjamina Franklina, dotarl do Stanow Zjednoczonych i tam w latach 1777-1779 walczyl w szeregach armii Jerzego Waszyngtona w wojnie o niepodleglosc tego kraju.
Ostatnia jego walka byla bitwa o oblezone miasto Savannah. W wyniku odniesionych w niej ran zmarl 11 pazdziernika 1779 roku.
Kazimierz Pulaski stworzyl pierwszy w Stanach oddzial kawalerii. Dlatego tez nazywany jest ojcem kawalerii amerykanskiej. General, bohater wojny o niepodleglosc. W 2009 roku kongres Stanow Zjednoczonych przyznal mu honorowe obywatelstwo.  11 pazdziernika kazdego roku obchodzony jest Dzien Pamieci Generala Pulaskiego (General Pulaski Memorial Day). 
W Savannah, podobnie jak w calych Stanach, jest kilka miejsc upamietniajacych naszego rodaka. Jego imie nosi Fort Pulaski - zabytkowy fort znajdujacy sie na wyspie Cockspur. Jest tez park - Pulaski Square oraz  pomnik - Pulaski Monument.

O niezwykle ciekawej historii, dotyczacej doczesnych szczatkow Kazimierza Pulaskiego i miejsca jego pochowku napisze innym razem... 

niedziela, 16 stycznia 2011

Urodziny...


"Ten kto biernie akceptuje zlo, jest za niego tak samo odpowiedzialny, jak ten co je popelnia."
"Nic, co czlowiek robi, nie poniza go tak bardzo jak nienawisc."
"Miara czlowieka nie jest zachowanie w chwilach spokoju, lecz to, co czyni, gdy nadchodzi czas proby."
Martin Luther King (1929 - 1968)

W Stanach Zjednoczonych trzeci poniedzialek stycznia jest dniem wolnym od pracy... Amerykanie obchodza urodziny Martina Luthera Kinga, jr, dzialacza na rzecz zniesienia segregacji i dyskryminacji rasowej, laureata Pokojowej Nagrody Nobla. Czlowieka, dzieki ktoremu w latach 60-tych ubieglego stulecia, zostaly zniesionie nierownosci pomiedzy bialymi i czarnymi mieszkancami Ameryki... Marzenie Martina Luthera Kinga zostalo spelnione, a w tym dniu przypomina sie, ze jego sen nigdy sie nie skonczy... :) Tak jak w slynnym, historycznym przemowieniu z 1963 roku, wygloszonym podczas Marszu na Waszyngton. I Have a Dream...
Martin Luther King Day zostal ustanowiony w styczniu 1986 roku.

środa, 12 stycznia 2011

Thomas Eakins

Thomas Eakins "Autoportret"

Thomas Eakins (1844 - 1916). Filadelfijczyk z urodzenia, wychowania, wyksztalcenia... Jeden z najwiekszych malarzy realistow XIX wieku. Byl takze rzezbiarzem, fotografem, nauczycielem...
Studiowal w Filadelfii w Pennsylvania Academy of the Fine Arts i jednoczesnie w Jefferson Medical College, a nastepnie w Paryzu w Ecole des Beaux-Arts.
Malowal portrety i sceny rodzajowe. Byl konsekwentny w wyznawaniu i gloszeniu estetyki realistycznej i niezaleznych pogladow. Z tego tez powodu potepiala go wiktorianska Filadelfia i uznala za "gorszyciela niewinnych panienek"...

wtorek, 7 grudnia 2010

Domek z piernikiem... ;)


We wrzesniu 1723 roku Benjamin Franklin podjal decyzje o ucieczce z Bostonu. Mial wowczas 17 lat i pracowal w drukarni swojego brata Jamesa.
Do Nowego Jorku przyplynal lodzia. Mial nadzieje znalezc tu prace. Nie udalo sie ... Nastepna byla Filadelfia. Pieszo przemierzyl 5o mil do miejscowosci Burlington w stanie New Jersey. Chcial dostac sie na statek plynacy do Filadelfii... Niestety przyszedl zbyt pozno, a nastepny rejs mial byc dopiero za kilka dni... Niedaleko przystani znajdowal sie niewielki dom, gdzie zmeczony i wyczerpany chlopak otrzymal od poczciwej gospodyni schronienie, kolacje i... pierniki. ;)
Revell House albo "piernikowy dom";) zostal zbudowany w 1685 r. i jest najstarszym budynkiem, a takze domem mieszkalnym w New Jersey. Natomiast mieszkancy uroczego miasta Burlington moga snuc opowiesci i tworzyc legendy na temat znamienitego Benjamina Franklina, ktory w ich miescie uzyskal wsparcie... ;)
A ja mam ogromna przyjemnosc, bo natrafilam na kolejny slad tej fascynujacej postaci. ;)

środa, 24 listopada 2010

Kolonialny cmentarz...

Na malym cmentarzu przy Kosciele Chrystusa (Christ Church Burial Ground) w Filadelfii znajduje sie miejsce ostatniego spoczynku pierwszego obywatela Stanow Zjednoczonych Benjamina Franklina. A takze czterech innych sygnatariuszy Deklaracji Niepodleglosci - Francisa Hopkinsona, dr Benjamina Rusha, Georga Rossa i Josepha Hewesa.
Cmentarz powstal w 1719 roku. Na 2-akrowej powierzchni pochowano 4 tys. osob z okresu kolonialnego i rewolucji amerykanskiej.
Niestety wiele z tych historycznych nagrobkow rozpada sie, znikaja tez napisy... Wykonywano je z tzw. marmuru pensylwanskiego, materialu, jak sie okazalo juz w polowie XIX wieku, bardzo nietrwalego. W 1864 roku spisano inskrypcje ze wszystkich tablic. Obecnie jeszcze na 1300 nagrobkach mozna odczytac napisy. Z przykroscia sie patrzy na te zniszczenia...
A na plycie nagrobnej Benjamina Franklina lezy wiele centow... Rzucane sa z szacunku dla tego wielkiego czlowieka, a takze dla osobistego szczescia... :) "Time is money"(czas to pieniadz), powiedzial Ben... :)

środa, 17 listopada 2010

Nowy Jork, 6 Aleja, 57 Ulica...



Ignacy Paderewski po raz ostatni przyjechal do Nowego Jorku 6 listopada 1940 roku. Jak zwykle zatrzymal sie w hotelu Gotham, przy 5 Aleji, 55 Ulicy. Po kilku tygodniach, ze wzgledow finansowych, przeniosl sie do tanszego hotelu Buckingham, znajdujacego sie na rogu 6 Aleji i 57 Ulicy. Tutaj, w niedziele 29 czerwca 1941 roku zmarl, z powodu zapalenia pluc...
Obok wejscia do hotelu Buckingham wisi wykonana w brazie tablica z nastepujacym tekstem:
" Hotel Buckingham byl ostatnim miejscem pobytu Ignacego Jana Paderewskiego, pierwszego premiera Polski, wielkiego pianisty, kompozytora i przyjaciela szesciu amerykanskich prezydentow, ktorego patriotyczne wysilki spowodowaly odzyskanie przez Polske niepodleglosci, po I wojnie swiatowej.
Paderewski zadebiutowal w Carnegie Hall, podczas swojego pierwszego tournee, 17 listopada 1891 r. i do smierci 29 czerwca 1941 r., wnosil znaczacy wklad w zycie kulturalne Nowego Jorku."

środa, 3 listopada 2010

Serce Ignacego Paderewskiego


Ignacy Paderewski (1860-1941) - wirtuoz i kompozytor, maz stanu, polityk i dyplomata, dzialacz niepodleglosciowy i filantrop. Jedna z najwybitniejszych i najwazniejszych postaci w historii Polski, a takze najbardziej znanych i rozpoznawalnych na swiecie. Jego zywot dla wielu byl zrodlem nadziei, otuchy i madrosci. Z woli historii stal sie takze duma Polonii Amerykanskiej.
Po raz ostatni przyjechal do USA w 1940 r., jako emisariusz narodowy, aby mobilizowac na rzecz Polski opinie swiatowa i polonijna. Zmarl 29.06.1941 r. w Nowym Jorku, po wielu miesiacach wyczerpujacych juz dla starego czlowieka konferencji, przemowien, rozmow, debat i podrozy. Pochowany zostal z najwyzszymi amerykanskimi honorami na cmentarzu Arlington w Waszyngtonie. W 1992 roku, w 51 rocznice smierci cialo Ignacego Paderewskiego przewiezione zostalo do Polski i uroczyscie zlozone w Bazylice Archikatedralnej pw. Meczenstwa sw. Jana Chrzciciela w Warszawie.

Dlugo nikt nie wiedzial o sercu Paderewskiego. Nawet o tym, ze oddzielono je od ciala... W 1959 r. zupelnie niezwyklego odkrycia na nowojorskim cmentarzu Cypress Hill dokonal Henryk Archacki, wydawca, dziennikarz, grafik, dzialacz i milosnik Polonii. Na jednej z niszy mauzoleum widniala marmurowa plyta z nazwiskiem, imieniem oraz datami urodzin i smierci wielkiego Polaka.
Po ustaleniu faktow okazalo sie, ze tuz przed smiercia Ignacy Paderewski zostawil swojej siostrze Antoninie Wilkonskiej polecenie, aby cialo jego pochowano w wolnej Polsce, natomiast serce pozostawiono w Ameryce. Tak tez uczyniono. W zakladzie pogrzebowym Jana Smolenskiego usunieto serce, zabalsamowano je i czekano na dalsze dyspozycje. Tych nie bylo... Bowiem 4 miesiace po smierci Paderewskiego, umarla jego siostra... W grudniu 1945 r. wlasciciel zakladu podjal decyzje o umieszczeniu serca na cmentarzu Cypress Hill. Poniewaz sprawa nie zostala naglosniona, a w 1953 r. Jan Smolenski zmarl, nikt o niej nie wiedzial, az do owego odkrycia...
Jeszcze dlugi czas urna z sercem Paderewskiego pozostala w dawnym miejscu... Poszukiwano miejsca godnego i bliskiego sercu Polonii... Najdoskonalsza okazala sie - Amerykanska Czestochowa w Doylestown w Pensylwanii.
29 czerwca 1986 r. dobiegla kresu wedrowka serca wielkiego Polaka. Zlozone w urnie-plaskorzezbie, wykonanej przez rzezbiarza Andrzeja Pitynskiego, uroczyscie zostalo umieszczone na marmurowej scianie Narodowego Sanktuarium Matki Boskiej Czestochowskiej, duchowej stolicy Polonii... W Ameryce... Tak jak sobie zyczyl... W kraju, ktory pokochal...

czwartek, 7 stycznia 2010

Benjamin Franklin - prywatnie...

Anegdota mowi, ze Benjamin Franklin urodzil sie w Filadelfii w wieku lat 17. ;) Jego biografie okresla sie mianem spelnienia amerykanskiego snu - od biedaka do bogatego, wplywowego, szanowanego obywatela. Do Filadelfii przybyl w 1723 roku... Wtedy tez poznal swoja przyszla zone Deborah Read. Ozenil sie z nia w 1730 roku i byli szczesliwym malzenstwem przez 43 lata. Mieli dwoje dzieci - corke i synka, ktory bardzo wczesnie umarl. Trzeci, a wlasciwie pierwszy, najstarszy syn Franklina jest dzieckiem nieslubnym. To wersja oficjalna. ;) Bo mowi sie, ze jednak jest on synem Deborah. Tylko za wczesnie po slubie sie urodzil... ;)
Slynne zlote mysli Benjamina Franklina dotycza tez malzenstwa. Oto dwie z nich: "Miej oczy szeroko otwarte przed zawarciem malzenstwa, albo przymknij je po slubie" i "Gdzie jest malzenstwo bez milosci, tam bedzie milosc bez malzenstwa". :)
Franklin byl niezbyt urodziwy, ale mial bardzo wiele wdzieku i ogromne poczucie humoru. Kobiety go uwielbialy... :) A po smierci zony stal sie prawdziwym flirciarzem. ;)
W jego pogrzebie w 1790 roku wzielo udzial ponad 20 tys. ludzi.

W Filadelfii, jedna z najwazniejszych pamiatek po Benjaminie Franklina jest miejsce gdzie mieszkal - Franklin Court. Jego dom w 1812 roku zostal zburzony. Pozostalo oryginalne wejscie i fragmenty fundamentow... Na dziedzincu stoi teraz rekonstrukcja - "dom - widmo", zaprojektowany przez Roberta Venturiego. Obok sa dokladne opisy tego miejsca w czasie, gdy mieszkala tu rodzina. Sa tez plyty z wyrytymi wypowiedziami, zarowno Benjamina, jak i Deborah. Zrekonstruowana zostala takze poczta. Jest ona jedynym, czynnym biurem pocztowym w stylu kolonialnym i wyglada dokladnie tak, jak wtedy, gdy Franklin byl dyrektorem generalnym poczty. Obok, w podziemiach znajduje sie muzeum poswiecone pamieci tego wielkiego czlowieka.



niedziela, 13 grudnia 2009

Benjamin Franklin - pierwszy Obywatel, pierwszy Patriota

Benjamin Franklin urodzil sie 17.01.1706 r. w Bostonie, jako pietnaste dziecko w rodzinie, a dziesiaty z rzedu syn, w rodzinie biednego mydlarza. Byl genialnym samoukiem.
W wieku 12 lat oddany zostal do terminu w drukarni.
W 1723 r. przyjechal do Filadelfii. Byl drukarzem i wydawca. Za wlasne fundusze stworzyl w 1731 r. pierwsza publiczna biblioteke, przyczynil sie do powstania Uniwersytetu Pensylwanii w Filadelfii, a w 1743 r. Amerykanskiego Towarzystwa Filozoficznego, pierwszego w Ameryce zespolu naukowego, zebral grupe, ktora w 1751 r. stworzyla Szpital Pensylwanii, zorganizowal kompanie ubezpieczeniowe.
Malowal obrazy, gral na wielu instrumentach, zajmowal sie publicystyka i filozofia. Naukowiec, fizyk, wynalazca.
Byl politykiem i dyplomata. W 5 - osobowej komisji pracowal nad tekstem Deklaracji Niepodleglosci, byl delegatem podczas Konwencji Konstytucyjnej i podpisal Konstytucje Stanow Zjednoczonych.
Jedna z jego ostatnich publikacji byla rozprawa przeciw niewolnictwu w 1789 r.
Zmarl 17.04.1790 r. w Filadelfii, majac 84 lata.
Niezwykla i fascynujaca postac... Godna podziwu i szacunku... I takimi tez uczuciami darza ja Amerykanie... Bardzo wazna dla swiata.
Filadelfia - Library Hall, budynek biblioteki ufundowanej przez Franklina, obecnie znajduja sie w nim zbiory Towarzystwa Filozoficznego
Franklin Institut Science Museum
Pomnik Benjamina Franklina jako drukarza

Benjamin Franklin Parkway

środa, 2 grudnia 2009

Filozoficzne pogaduszki na lawce z Benem Franklinem

Locust Walk na kampusie Uniwersytetu Pennsylwania w Filadelfii. Aleja poswiecona wybitnej postaci Benjamina Franklina. Spacerujac, mozna spotkac go siedzacego na laweczce. ;) Mozna odpoczac i przemyslec wyryte w plytkach chodnikowych madre slowa tego mysliciela, filozofa, polityka, fizyka i drukarza.
Zawdzieczamy Franklinowi wiele, wiec poswiece mu wiecej uwagi... Juz niebawem... :)

czwartek, 25 czerwca 2009

William Penn, Pensylwania, Filadelfia - troche historii

Zalozyciel Filadelfii, a wlasciwie calej Pensylwanii - William Penn byl angielskim kwakrem, ktory za gloszenie swoich pogladow byl wieziony i przesladowany w swoim kraju. Krol Karol II byl jednak winien jego ojcu duza sume pieniedzy i w zamian za ten dlug przyznal Pennowi ziemie w Ameryce na zachod od rzeki Delaware. Dekret krolewski z 1681 r. dawal mu nieograniczona wladze nad kolonia i nadal jej nazwe Pennsylvania (z lac. lasy Penna). William Penn zebral nowych kolonistow, w wiekszosci kwakrow z Anglii, Holandii, Niemiec i innych krajow. Gwarantowal im swobody religijne, spisal ustawe o obieralnosci wladz, zawarl porozumienia z Indianami i gdy uznal, ze kolonia dobrze sie rozwija wrocil w 1684 roku do Anglii. Pensylwania pozostala prywatna kolonia Pennow, do czasu utworzenia Stanow Zjednoczonych. A William Penn powrocil do Ameryki tylko raz w 1699 roku, kiedy to trzeba bylo rozwiazac szereg problemow, zwiazanych z przemytem, korupcja i piratami.
Plan urbanistyczny Filadelfii stworzyl sam William Penn. Pomoca sluzyl mu kapitan Thomas Holmes. Zaplanowana wowczas siatka ulic istnieje do dzis.
Kwakrzy, szlachetni idealisci, marzac o braterskiej milosci, ale jednoczesnie nie unikajac solidnej pracy, po 8 latach od chwili przybycia, doprowadzili miasto do rozkwitu. Mialo ono juz 10 tys. mieszkancow i bylo duzym portem oraz osrodkiem handlowym. W 1770 roku Filadelfia byla najwazniejszym i najbogatszym miastem kontynentu.
Nie nalezy sie wiec dziwic, ze to wlasnie tutaj zgromadzili sie rewolucjonisci i rozpoczeli walke o wlasne panstwo.

wtorek, 2 czerwca 2009

Cud nad rzeka Delaware

W porownaniu z krajami Europy historia Stanow Zjednoczonych jest krotka. Moze dlatego kazdy jej szczegol jest pieczolowicie pielegnowany.
Odwiedzilismy Washington Crossing Historic Park.
Jest to miejsce, gdzie general Jerzy Waszyngton przekroczyl rzeke Delaware, aby dostac sie do miejscowosci Trenton i odbyc tam zwycieska bitwe z Anglikami. A dzialo sie to w nocy z 25 na 26 grudnia 1776 roku, podczas wojny o niepodleglosc. Zwyciestwo przyszlo wtedy, gdy wazyly sie losy amerykanskiej rewolucji, a szala przechylala sie zdecydowanie na krolewska strone. Po zastosowaniu fortelu i blyskawicznej potyczce, bez start w ludziach, Jerzy Waszyngton poprowadzil swoja armie do zwyciestwa. Moralny i militarny triumf, graniczacy z cudem, odbil sie glosnym echem w 13 koloniach, potrzymujac wole walki o wolnosc.
Teraz w tym miejscu jest piekny i duzy park, w ktorym mozna uczcic pamiec Jerzego Waszyngtona, ale takze jak to w Ameryce bywa, spedzic czas na odpoczynku, czy piknikach. A o przeszlych wydarzeniach przypominaja zachowane budynki, lodzie, armata, pomnik bohatera, pamiatkowy glaz i flagi 13 stanow.
McConkey's Ferry Inn - gospoda, w ktorej George Washington i jego adiutanci jedli kolacje tuz przed przekroczeniem rzeki Delaware:
Flagi 13 oryginalnych stanow:
Pomnik George'a Washingtona:
Rzeka Delaware:
Kamien upamietniajacy przejscie armii Washingtona przez rzeke Delaware i marsz na Trenton, gdzie odbyla sie przelomowa bitwa:
Repliki lodzi, jakimi przeprawiali sie zolnierze: